เพื่อน ๆ เคยไป นครวัด ไหมครับ? โอ้โห… มันยิ่งใหญ่และน่าทึ่งมาก จนเรามักคิดว่านี่คือจุดสูงสุดของอารยธรรม “ขอม” ที่กัมพูชาเป็นเจ้าของเพียงผู้เดียว… แต่ถ้าผมบอกว่า… ประวัติศาสตร์ส่วนนี้ของไทยเรา ก็มีส่วนร่วมในความยิ่งใหญ่ระดับโลกนี้ด้วยล่ะ?
สวัสดีครับ ยินดีต้อนรับกลับสู่ ‘ตำนานลึกลับที่ถูกลืม’ ช่องที่เพื่อนสนิทอย่างเราจะมานั่งเปิดโปงเรื่องราวที่ถูกกลบฝังในหน้าประวัติศาสตร์ วันนี้เราจะพาไปรื้อฟื้นความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนระหว่าง ‘สยาม’ กับ ‘นครวัด’ ที่ถูกลดบทบาทจนหายไปจากความทรงจำของเราเลยครับ
นครวัดสร้างขึ้นในศตวรรษที่ 12 โดย พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ถือเป็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลก! ถูกยกย่องในฐานะศูนย์กลางของอาณาจักรขอม แต่สิ่งที่นักประวัติศาสตร์ไทยบางท่านตั้งข้อสังเกตคือ… พื้นที่ของอาณาจักรขอมในยุครุ่งเรือง ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของภาคอีสานและภาคกลางของไทยในปัจจุบัน!
เพื่อน ๆ ลองดูงานแกะสลักในปราสาทหินที่ไทย เช่น ปราสาทหินพิมาย หรือ ปราสาทพนมรุ้ง นะครับ งานเหล่านี้สร้างขึ้นในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน และมีศิลปะแบบ “ขอมสมัยบาปวน/นครวัด” ที่รุ่งเรืองที่สุด
นี่แหละคือจุดลึกลับ: ถ้าพื้นที่ส่วนใหญ่ของไทยเคยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรขอม การสร้างนครวัดย่อมต้องใช้ ‘กำลังคน’ ‘ช่างฝีมือ’ และ ‘เสบียง’ จากคนในพื้นที่เหล่านี้ ซึ่งเป็นบรรพบุรุษของพวกเราในวันนี้ด้วย!
นักวิชาการบางท่าน เช่น ศ.ดร.ผาสุข อินทราวุธ และ อ.ศรีศักร วัลลิโภดม ได้เสนอว่า แม้ชนชั้นปกครองจะเป็น “ขอม” แต่กลุ่มชนส่วนใหญ่ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่และเป็น “ผู้สร้าง” อาณาจักร อาจเป็น “กลุ่มชาติพันธุ์อื่น” เช่น ชนกลุ่ม ‘ไต’ (บรรพบุรุษของคนไทยปัจจุบัน) ที่ถูกเกณฑ์แรงงานและเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ในการชลประทาน
พูดง่าย ๆ คือ: บรรพบุรุษของเราอาจไม่ได้มีแค่บทบาทเป็น ‘ผู้ถูกปกครอง’ แต่เป็น ‘ผู้อยู่เบื้องหลัง’ หรือ ‘ช่างฝีมือ’ ในการก่อสร้างอารยธรรมขอมอันยิ่งใหญ่นี้!
ความลึกลับนี้ถูกเน้นให้เบาบางลงไปได้อย่างไร? มันมาจาก ‘ชาตินิยม’ ครับ เมื่อกัมพูชาและไทยแยกประเทศอย่างชัดเจน
2. การศึกษา: ในตำราเรียนไทย เราถูกสอนให้โฟกัสที่ ‘อาณาจักรสุโขทัย’ และ ‘อยุธยา’ เป็นจุดเริ่มต้นของความเป็นไทยสมัยใหม่ ทำให้ ประวัติศาสตร์ยุคก่อนหนอม ที่เกี่ยวข้องกับขอมถูกร่นระยะออกไปจนถูกลืมว่าบรรพบุรุษของเราเคยเป็นส่วนหนึ่งในโครงสร้างสังคมนั้น
เพื่อน ๆ ครับ การที่เราต้อง “ลืม” บทบาทเหล่านี้ ทำให้เราเสียโอกาสในการทำความเข้าใจรากเหง้าของตนเองอย่างลึกซึ้ง และทำให้เรามองว่ามรดกที่ยิ่งใหญ่เหล่านั้น “เป็นของคนอื่น” ไปทั้งหมด
แหล่งอ้างอิงสำคัญที่เราใช้: นักวิชาการอย่าง ดร. ศรีศักร วัลลิโภดม ที่เน้นการศึกษาพื้นที่และชุมชน และงานวิจัยด้านโบราณคดีล่าสุดที่วิเคราะห์เทคนิคการสร้างปราสาทหินในอีสาน (งานวิจัยทางโบราณคดีที่เน้นการขุดค้นปราสาทพนมรุ้งและพิมาย) ที่บ่งชี้ถึง ความต่อเนื่องทางวัฒนธรรม ที่ยาวนานในดินแดนสยาม
การตามหา ‘ตำนานลึกลับที่ถูกลืม’ ก็เหมือนการต่อจิ๊กซอว์ประวัติศาสตร์ตัวเองนี่แหละครับ เพื่อนๆ ลองมองไปที่ปราสาทหินใกล้บ้านนะครับ แล้วจะรู้ว่า ช่างฝีมือเหล่านั้นอาจเป็นคนตระกูลเดียวกับเรานี่เอง
ถ้าเพื่อนๆ มีความคิดเห็นเกี่ยวกับบทบาทของชนชาติไทในยุคขอม หรืออยากแชร์ประสบการณ์การไปเที่ยวนครวัด อย่าลืมคอมเมนต์มาคุยกันนะครับ กดติดตามช่องของเราไว้เลยนะครับ เพื่อไม่ให้ตำนานที่ยิ่งใหญ่เหล่านี้ต้องถูกลืมไปอีก. และยังสามารถสนับสนุนช่องของเราได้โดยตรง ผ่าน คิวอาร์โค๊ดนี้นะครับ.
ตำนานลึกลับที่ถูกลืม ตอนอื่น ๆ :
- ตอนที่ 1 : ปริศนาการหายตัวของพระนางเรือล่ม (สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทาฯ)
- ตอนที่ 2 : นครวัด…มรดกที่สยามมีส่วนร่วมถูกลืม
- ตอนที่ 4 : ปริศนาแห่งป่าต้องสาป: ใครคือผู้เฝ้า ‘วิหารที่หายไป’
